25 қыркүйек – Қазақстан тарихындағы 14-ші жалпыұлттық аза тұту күні

24.09.2026, 22:35 kz.kursiv.media

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың өкімімен 2026 жылғы 25 қыркүйек Қазақстанда жалпыұлттық аза тұту күні болып жарияланды, деп хабарлайды Kursiv.Media. Бұған Маңғыстау облысында әскери қызметшілердің қаза болуы себеп болды.

24 қыркүйекте Каспий теңізінде Әскери-теңіз күштерінің оқу-жаттығуы кезінде қайғылы жағдай орын алды. Алдын ала мәлімет бойынша, ауа райы күрт нашарлап, жел күшейген кезде 19 әскери қызметшіні теңізге алып кеткен. Оқиға салдарынан 12 әскери қызметші қаза тауып, 3 құтқарылды. 2 әскери қызметкерді іздеу жұмыстары жалғасып жатыр. Бұған дейін Қорғаныс министрлігі қыркүйекте Каспий теңізінің қазақстандық секторында Әскери-теңіз күштерінің жоспарлы оқу-жаттығулары өтіп жатқанын хабарлаған.

Осыған байланысты 25 қыркүйек тәуелсіз Қазақстан тарихындағы 14-ші жалпыұлттық аза тұту күні болмақ. Бұған дейін соңғы рет мұндай аза тұту 2023 жылғы 29 қазанда Костенко шахтасындағы апаттан қаза тапқан кеншілерді еске алу үшін жарияланған еді.

Қазақстанда жалпыұлттық аза тұту алғаш рет 2006 жылы Қарағанды облысындағы Ленин атындағы шахтадағы апаттан кейін жарияланды. Жарылыс салдарынан 41 кенші қаза тауып, жеті адам жараланған.

2008 жылы Абай шахтасындағы метан жарылысынан кейін ел тағы да аза тұтты. Кейін 2010 жылы Қызылағаштағы су тасқыны, 2012 жылы «Арқанкерген» шекара бекетіндегі қаза және Шымкент маңындағы әскери ұшақ апаты, 2013 жылы SCAT әуе компаниясының ұшағының құлауы кезінде жалпыұлттық аза тұту жарияланды.

2016 жылы Ақтөбедегі қарулы шабуылдан кейін, ал 2019 жылы Алматы маңындағы Bek Air ұшағының апатына байланысты қаралы күн белгіленді.

2020 жылғы 13 шілдеде Қазақстан коронавирус пандемиясынан қайтыс болған азаматтарды еске алды. Президент сол жылғы 8 шілдедегі үндеуінде 13 шілдені ұлттық аза тұту күні деп жариялайтынын мәлімдеген.

2021 жылы Жамбыл облысының Байзақ ауданындағы әскери бөлімнің оқ-дәрі қоймасында болған жарылыстан кейін жалпыұлттық аза тұту жарияланды. 2022 жылғы Қаңтар оқиғалары кезінде қаза болғандарды еске алу үшін 10 қаңтар қаралы күн болып белгіленді.

2023 жылы Қазақстан екі рет аза тұтты. 12 маусымда Абай облысындағы «Семей орманы» резерватындағы алапат өрт кезінде қаза тапқан орманшылар еске алынды. 29 қазанда Костенко шахтасындағы апаттан көз жұмған кеншілерге байланысты жалпыұлттық аза тұту жарияланды.

Осылайша, 2026 жылғы 25 қыркүйек тәуелсіз Қазақстан тарихындағы 14-ші жалпыұлттық аза тұту күні ретінде тарихқа енеді. Жалпыұлттық аза тұту кезінде ел аумағындағы мемлекеттік тулар төмен түсіріледі.

Маңғыстаудағы әскери қызметшілердің қаза болуына байланысты қылмыстық іс қозғалып, оқиғаның себептерін анықтау үшін Үкіметтік комиссия құрылды.