Қазақстандықтар қартайған шақта немен айналысады

30.09.2026, 14:56 kz.kursiv.media

Зейнетке шыққаннан кейін өмір қалай өзгереді?! Біреу жұмыстан біржола кетіп, немерелеріне уақыт бөлсе, енді бірі қайтадан еңбекке араласады, спортпен айналысады немесе жаңа нәрсе үйрене бастайды. Бұрын жұмыс пен отбасыға жетпеген уақыт енді өзіне қалады. Қазақстандықтар осы уақытын қалай өткізіп жүр, зейнеттен кейін қандай іске ден қояды? Бұл туралы Kursiv.Media тілшісі зерделеп көрді.

Зейнет жасына жету міндетті түрде жұмысты тоқтату деген сөз емес. Қазақстан заңнамасы азаматтарға зейнетке шыққаннан кейін де еңбек етуге мүмкіндік береді. Ресми еңбек шартымен жұмыс істейтін зейнеткер зейнетақысы мен жалақысын толық көлемде ала алады.

Зейнетке шыққанымен, кей азаматтар жұмыс істей береді. Бірі бұрынғы кәсібін жалғастырса, енді бірі басқа салаға ауысып, еңбек етеді.

Айта кетейік, 2026 жылы Қазақстанда жалпы зейнеткерлік жас ерлер үшін 63 жас, әйелдер үшін 61 жас болып белгіленген.

Қазір егде жастағы адамдардың белсенді өмір салтына қызығушылық артып келеді. Бұған өмір сүру ұзақтығының өсуі мен зейнеткерлерге арналған түрлі орталықтардың жұмысы әсер етіп отыр. Бүгінде белсенді ұзақ өмір сүру орталықтары бірнеше қалада жұмыс істейді. Мысалы, Астанада мұндай орталықтарда йога, цигун, би, скандинавиялық жүріс, шахмат, тоғызқұмалақ, вокал, тіл үйрену және компьютерлік курстар сияқты үйірмелер бар.

Яғни зейнеткер үшін мұндай орталықтар тек спортпен айналысатын орын емес, жаңа адамдармен танысып, уақытты бірге өткізетін ортаға да айналып отыр.

Жасы ұлғайған адамдар арасында жаңа дағдыны меңгеруге мүмкіндік беретін бағдарламалар да бар. Астанадағы Белсенді ұзақ өмір сүру орталықтарында тіл, компьютер, музыка, қолөнер және интеллектуалдық ойындарға арналған үйірмелер жұмыс істейді.

Мәселен, орталықтарда ағылшын және қазақ тілін үйренуге, шахмат пен тоғызқұмалақ ойнауға, вокалға қатысуға болады. Бұл бағыттар адамның уақытын өткізуімен қатар, күнделікті белсенділігін сақтауға мүмкіндік береді.

Алматыдағы белсенді ұзақ өмір сүру орталығында 2026 жылғы шілдеде 10 806 зейнеткер тіркелген. Ал 2022 жылы орталықта небәрі 833 адам болған.

Астанада да мұндай орталықтарға сұраныс жоғары. Елорда әкімдігінің мәліметінше, орталықтардың қызметін 17 мыңнан астам зейнеткер тұрақты пайдаланып келеді.

Бұл көрсеткіштер егде жастағы адамдардың бос уақытын ұйымдастыруға арналған қоғамдық кеңістіктерге сұраныс бар екенін көрсетеді.

Мұның себебі әр адамда әртүрлі. Біреуіне қосымша табыс қажет болуы мүмкін, енді біреуі жұмыс арқылы адамдармен араласуын жалғастырғысы келеді. Кейбіріне спорт, шығармашылық немесе жаңа орта маңызды.

Сондықтан зейнетке шығуды тек жұмыстың аяқталуы ретінде қабылдау бірте-бірте келмеске кетіп барады. Адамның күнделікті өмірі оның жасына емес, денсаулығына, қызығушылығына, қаржылық мүмкіндігіне және әлеуметтік ортасына да байланысты.

Айта кетейік, 2025 жылы Қазақстанда адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы 75,97 жасты құрады. Бұл адамдардың зейнет жасынан кейін де бірнеше ондаған жыл белсенді өмір сүруі мүмкін екенін көрсетеді.

Тағы да оқыңыз: 106 жастағы Шымкент тұрғыны елдегі ең қарт зейнеткер атанды.